Vertaalde puriteinse hymnes zijn inhoudsrijk en goed verzorgd

Van de psalmen wordt vaak gezegd dat je er Gods kinderen mee in het hart kijkt. Wie wil weten wat er in het hart van de puriteinen leefde, heeft nog een andere bron: hun hymnes. Weinig gelovige mannen wisten de gesteldheid van hun hart zo goed in dichtvorm te verwoorden als Samuel Wesley, Philip Doddridge, John Newton and August Toplady. Hun liederen zijn doordrenkt met eerbied voor God en vertolken de hoogte- en dieptepunten van hun persoonlijke geestelijk leven. Vaak zijn ze ook een en al lofprijzing aan Jezus, hun Redder.

Ds. H. Brons, predikant van de gereformeerde gemeente te Moerkapelle, heeft een zwak voor die puriteinse liederen. Al twee keer verscheen van hem een geschenkboekje met vertalingen van bekende hymnes: ‘Zie Christus’ liefde, rijk en vrij’ en ‘Nu vindt mijn hoop zijn ankergrond’. Recent verscheen bij uitgeverij De Banier een nieuw deeltje in de serie: ‘Breng Uw beloofde uur’. Daarin kregen door de predikant vertaalde hymnes van onder andere Isaac Watts, Joseph Hart, John Newton en William Gadsby een plaats.

De hymnes zelf vallen op door de verzorgde vertaling, die nauw aansluit bij de oorspronkelijke tekst.

‘Breng Uw beloofde uur’ valt allereerst op door de verzorgde uitvoering. De hymnes worden afgewisseld met stillevens van Piet den Hertog; dat geeft het boekje de nodige kleur. Achter in het boekje werden bovendien een register van Bijbelteksten en een register van beginregels opgenomen, waardoor je hymnes gemakkelijk kunt opzoeken (of een passende hymne bij een bepaalde Bijbeltekst kunt vinden).

Taalkundig ongemak

De hymnes zelf vallen op door de verzorgde vertaling, die nauw aansluit bij de oorspronkelijke tekst. Neem de hymne ‘Jesus, I love Thy charming Name’ van Philip Doddridge. De Engelse tekst is bijna woordelijk terug te vinden in de Nederlandse vertaling:

In de vertalingen wordt bovendien de zinsstructuur van de oorspronkelijke tekst gevolgd, waardoor de vertaalde hymnes ook nog eens op de originele wijs gezongen kunnen worden.

Regelmatig levert dat echter ook wat taalkundig ongemak op. Om de structuur te handhaven, laat de vertaler namelijk nogal eens lidwoorden weg. Een zin als ‘Ik haat hoe zonde woedt’ past daardoor perfect in een gedicht, maar klinkt onnatuurlijk. Ook ontstaan er zinnen die we in het gewone spraakgebruik niet zouden gebruiken, zoals ‘Geloof zorgt dat u vindt’. Dergelijke zinnen doen niets af aan de rijke inhoud van de puriteinse liederen, die nu voor nóg meer mensen toegankelijk is, maar doen af en toe wel wat gekunsteld aan.

Waardevol

Dat mag geen beletsel zijn, want ‘Breng Uw beloofde uur’ is qua inhoud een waardevol boekje. Wel zou het voor de geïnteresseerde lezer van waarde zijn als in een volgend deeltje (mocht het er komen) ook wat achtergrondinformatie en motivatie wordt toegevoegd. Dat maakt duidelijk waarom de vertaler er voor koos om juist deze hymnes te vertalen en welke waarde ze hadden in het leven van de puriteinse dichters en hun gemeenteleden. Een thematische uitgave – met bijvoorbeeld hymnes rond het kerkelijk jaar (al hielden ze zich daar niet altijd strikt aan) – zou ook meerwaarde bieden. Dat voorkomt een bloemlezing zonder veel samenhang. Ten slotte zou een vermelding van de oorspronkelijke Engelse titel kunnen helpen om het origineel gemakkelijk terug te vinden.

Met het oog op Pinksteren citeer ik graag uit ‘Verzuchting om de Geest’:

‘O Hemelgeest, dat U toch kwam,
En levenskrachten schonk;
Stort uit de liefde van het Lam,
Dan vlamt in ons Uw vonk’

(naar ‘Come, Holy Spirit, Heavenly Dove’ van Isaac Watts).

(Deze recensie verscheen in de Veluwse kerkbode.)