Augustinus’ gebeden zijn inspirerend en verootmoedigend

Het gebed is onmisbaar voor een christen. Maar hoe bid je eigenlijk? Woorden hebben we genoeg, maar ruim 2000 jaar nadat de discipelen aan Jezus vroegen om hen te leren bidden, worstelen we nog steeds – vanwege de woorden, de inhoud of de gesteldheid van het hart.
Die worsteling is niet nieuw. Ongetwijfeld hebben christenen in vroeger eeuwen ook moeite gehad met bidden, of koesterden ze bedenkingen tegen hun eigen gebed. Daarover lees je over het algemeen weinig – of het moet zijn in een korte ontboezeming.
Hoe dan ook zijn gebeden uit de kerkgeschiedenis een bron van wijsheid, inspiratie en vooral ook verootmoediging. Misschien werden er daarom de laatste jaren diverse bundels uitgebracht waarin gebeden uit de kerk van alle tijden en plaatsen zijn opgenomen: ter lering, bemoediging en vertroosting.

Augustinus’ gebeden zijn doorspekt van belijdenissen en getuigen van een vast vertrouwen in de Hoorder van het gebed.

Recent verscheen bij KokBoekenCentrum ‘U roep ik in – Bidden met Augustinus’, een bundel vol gebeden die kerkvader Augustinus van Hippo naliet in zijn geschriften en preken. Prof. dr. Johannes van Oort, emeritus-hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en de Radboud Universiteit Nijmegen, verzamelde en hertaalde de gebeden. Hoofdbron van het gebedenboek is ‘Belijdenissen’: het overgrote deel van de 62 gebeden die Van Oort verzamelde, is afkomstig uit Augustinus’ bekende autobiografie. De gebeden zijn geschikt voor veel persoonlijke momenten in het leven van een christenen en voor specifieke herdenkingen in het kerkelijk jaar, zoals rond Kerst en Pasen.
Van Oort categoriseerde de gebeden in 3 delen (‘Denkend aan God’, ‘Verlangend naar God’ en ‘Leven uit Gods genade’). Erachter voegde hij een toelichting bij elk gebed toe. Een overzicht van relevante Bijbelteksten en een zorgvuldig samengestelde index maken het boek, dat ook nog een handig leeslint meekreeg, compleet.

Bij het bestuderen van dit gebedenboek drong zich een belangrijke vraag op: wat maakt de gebeden van vroeger nu zo aantrekkelijk voor christenen vandaag? Die vraag is niet gemakkelijk te beantwoorden. Opvallend is echter de rust die de gebeden ademen. Augustinus bad kernachtig en zonder omhaal van woorden. Vaak ook zijn zijn gebeden doorspekt van belijdenissen en lofbetuigingen. En ten slotte getuigen ze van een vast vertrouwen in de Hoorder van het gebed.

Het is niet noodzakelijk om de woorden van Augustinus te hebben, want God hoort ook het gebed van jonge raven (Ps. 147). Maar elk gebed in deze bundel getuigt ervan dat minder woorden en meer geloofsvertrouwen elke christen ten goede zouden komen.

(Deze recensie verscheen in de Veluwse Kerkbode.)