‘De Bijbel in infographics – Het Oude Testament’ kán helpen, maar blijft beperkt

Er zijn heel wat hulpmiddelen op de markt voor wie de Bijbel wil bestuderen. De laatste jaren verschenen er bijvoorbeeld de nodige studiebijbels, met de nodige uitleg, aanvullende bronnen en kaartjes en illustraties. Die helpen om de historische en maatschappelijke context van een Bijbelse geschiedenis beter te begrijpen en kunnen het wonder van de heilsgeschiedenis nog groter maken.
Kaartjes en illustraties maken het voor bepaalde doelgroepen – zoals visueel ingestelde mensen – ook nog eens gemakkelijker om de inhoud van de Bijbel voor zich te zien en tot zich te nemen.

Visualisaties kunnen dan ook een prettig hulpmiddel of een verrassende bron van nieuwe inzichten zijn. Om die reden was ik geïnteresseerd in ‘De Bijbel in infographics – Het Oude Testament’, dat vorig jaar bij uitgeverij KokBoekenCentrum verscheen. Het ‘beeldhandboek’, zoals de uitgeverij het boek noemde, beloofde lezers de Bijbel beter te helpen begrijpen. ‘De Bijbel in infographics’ bevat ruim 120 pagina’s met kleurrijke visualisaties over een breed scala aan oudtestamentische onderwerpen – van ‘een tijdlijn van de schepping’ en ‘De ark van Noach in getallen’ tot ’10 feiten over de 10 geboden’ en ‘5 profetieën over de komst van Jezus’.

Er is veel beeld, maar soms is dat eerder ondersteunend aan de tekst dan andersom.

Het moet gezegd: de infographics weten te boeien. Ze brengen heel diverse onderwerpen op een heel nieuwe manier in beeld en maken daarbij ook dwarsverbanden tussen het Oude en Nieuwe Testament inzichtelijk. Daarbij is vaak overigens nog wel een grote rol weggelegd voor tekst: er is weliswaar veel beeld, maar soms is dat eerder ondersteunend aan de tekst dan andersom.

Je kunt nooit in 120 pagina’s alle inhoud van het Oude Testament in beeld brengen. Dat gebeurde dan ook niet in ‘De Bijbel in infographics’ – en dus schiet het boek toch wat tekort in de visualisatie van de Bijbel. Daar komt bij dat sommige infographics (waarin de meeste Bijbelteksten worden geciteerd uit de NBV21) ook wel wat lukraak gekozen zijn. Een beeldpagina als ‘De top 5 slechteriken uit het Oude Testament’ bevat bijvoorbeeld ‘beruchte’ 5 schepselen (de slang uit Genesis 3 incluis); de auteurs hadden echter ook heel andere keuzes kunnen maken. Bovendien, zegt Psalm 14 niet dat er niemand goed is – ook niet één?

‘De Bijbel in infographics – Het Oude Testament’ kan, kortom, helpend zijn om de Bijbel beter te begrijpen. Sommige infographics, zoals over profetenboeken, kunnen ook ondersteunend zijn om een heel Bijbelboek in het juiste licht te zien. Tegelijkertijd komen ze niet verder dan ‘helpen’ en ‘ondersteunen’. Dat vraagt dan ook om een afweging van de lezer zelf in hoeverre het boek behulpzaam kan zijn om de Bijbel beter te begrijpen.