‘Het zien op Jezus’ is completer en eigentijdser dan ooit

Met zo’n 1.000 pagina’s is ‘Het zien op Jezus’ een fors boek om ter hand te nemen. Jongeren (en ouderen) die door al geïnteresseerd zijn in het boek, kunnen zich laten afschrikken door de omvang ervan. En dat is jammer, want het magnum opus van de puriteinse predikant Isaac Ambrose (1604-1664) is de moeite van het lezen meer dan waard. 

Ambrose – in het Nederlands vertaald als ‘Ambrosius’, waardoor hij nogal eens wordt verward met kerkvader Ambrosius van Milaan (339-397) – schreef maar weinig boeken, maar ‘Het zien op Jezus’ groeide uit tot een standaardwerk. Systematisch behandelt Ambrosius veel aspecten van de Zoon van God van de eeuwigheid vóór de schepping tot Zijn wederkomst. In 7 delen (‘boeken’ genoemd) beschrijft hij de Heere Jezus in Zijn werk als Middelaar. Daarna volgt steevast een meditatief hoofdstuk met een vast patroon om Hem beter te leren kennen aan de hand van de kernwoorden ‘kennen’, ‘overdenken’, ‘verlangen’, ‘hopen’, ‘geloven’, ‘liefhebben’, ‘verblijden’, ‘aanroepen’ en ‘gelijkvormig worden’. Die methode zorgt ervoor dat je als lezer heel nauwgezet het leven en werk van de Zoon van God – en Wie Hij voor jou is – overdenkt.

En hoewel het boek indrukwekkend dik is, is dat geen reden om het niet te pakken. Ambrosius deelde ieder hoofdstuk namelijk weer op in opsommingen, die op zijn beurt soms weer werden opgedeeld in nieuwe opsommingen (met daaronder regelmatig nog meer opsommingen). Eén zo’n opsomming beslaat soms een halve pagina en een andere keer maar een paar regels. Daardoor dient hij de inhoud als het ware in hapklare brokken op, waardoor je als lezer gemakkelijk steeds een klein stukje kunt lezen en overdenken.

Verwacht geen Jip en Janneke-taal: de uitgever en vertaler spraken af dat de tekst ‘een enigszins gedragen taalkleed’ heeft.

Maar hoe rijk de inhoud ook is en hoe praktisch Ambrosius die ook opdient, voor veel hedendaagse lezers bleef er een grote drempel bestaan: ook de meest recente editie bestond uit verouderd taalgebruik. Wilde je ‘Het zien op Jezus’ lezen, dan moest je de zinsconstructies kunnen doorzien en het nodige doorzettingsvermogen hebben.

Gelukkig brengt uitgeverij Den Hertog daar verandering in met een nieuwe editie van Ambrosius’ standaardwerk. De nieuwste uitgave van ‘Het zien op Jezus’ werd begrijpelijker gemaakt, kreeg tussenkopjes en werd ook nog eens uitgebreid met delen die in vorige Nederlandse vertalingen werden weggelaten. Daardoor is de nieuwe druk completer en actueler dan ooit. Vertaler en inleider drs. C. van Haaften liet verder onnodige woorden weg en deelde de soms heel lange zinnen op in meerdere zinnen, waardoor jongeren en ouderen Anno Domini 2025 het mooie werk van Ambrosius min of meer in ‘hun eigen taal’ kunnen lezen. Daarbij moet geen Jip en Janneke-taal verwacht worden: de uitgever en vertaler spraken af dat de tekst ‘een enigszins gedragen taalkleed’ heeft, zoals het ‘Ten geleide’ vermeldt. Dat betekent dat het taalgebruik nog steeds wat verheven is. Voor sommige lezers kan dat nog steeds een drempel opwerpen, maar al met al slaagde Van Haaften er goed in om het verouderde taalgebruik uit oudere drukken om te buigen naar een meer hedendaagse ‘vertaling’. En dat is winst, want daardoor is het boek toegankelijk(er) voor een heel nieuwe generatie lezers. Zij kunnen zich met Ambrosius verheugen in het wonder van Gods genade.

De verkoopprijs van € 69,90 is misschien fors, maar niet te veel gevraagd voor dit waardevolle boek. Wie het boek tot en met 31 december van dit jaar bestelt, krijgt een tientje korting – een reden te meer om ‘Het zien op Jezus’ snel in huis te halen. Aanbevolen.